مقررهٔ شمارهٔ ۸۵ سال ۲۰۰۶ همان چارچوبی است که مشاور املاک در دبی واقعاً بر پایهٔ آن کار میکند: بدون پروانه و ثبت در دفتر مشاوران، فعالیت ممنوع است؛ قرارداد واسطهگری باید کتبی باشد؛ و حقالزحمه تنها زمانی به وجود میآید که میان طرفین قرارداد منعقد شود. مقرره هیچ درصدی برای کمیسیون تعیین نمیکند و آن را به توافق و در نبودِ توافق به عرف رایج وا میگذارد. ۴۷ ماده را از متن رسمی میخوانیم و با راهنمای عملی رِرا در سال ۲۰۲۴ میسنجیم که همین مقرره را چارچوب جاری مینامد.
در تاریخ 2026-09-15 بر پایهٔ منابع رسمی راستیآزمایی شد: متن کامل مقررهٔ شمارهٔ ۸۵ سال ۲۰۰۶ از مجموعهٔ «Dubai Real Estate Legislation» ادارهٔ اراضی و املاک دبی گرفته شده است (نسخهٔ در دسترس ما نشان © 2014 Government of Dubai Legal Affairs Department دارد)؛ رویهٔ امروز از «Real Estate Brokerage Practice Guide»، ویرایش دوم، نوامبر ۲۰۲۴، منتشرشده توسط مؤسسهٔ تنظیم مقررات املاک. مجموعه تصریح میکند که نسخهٔ انگلیسی ترجمه است و در صورت اختلاف، متن عربی مقدّم است. این مطلب مشاورهٔ حقوقی نیست: هر اختلاف مشخص بر پایهٔ اسناد خودش سنجیده میشود.
خریدار و فروشنده در دبی تقریباً همیشه از طریق واسطه کار میکنند. پرتکرارترین پرسش این است که «طبق قانون چند درصد به مشاور میرسد». مقرره پاسخی دارد، اما نه آن پاسخی که انتظار میرود: هیچ درصدی تعیین نشده است. در عوض چیزهای دیگری تعیین شدهاند: چه کسی اصلاً میتواند مشاور باشد، چه چیزی را باید افشا کند، کِی حق دریافت پول را از دست میدهد و در چه لحظهای این حق پدید میآید.
نام چارچوب Bylaw No. (85) of 2006 Regulating the Real Estate Brokers Register in the Emirate of Dubai است که در ۳۰ مهٔ ۲۰۰۶ از سوی رئیس ادارهٔ اراضی و املاک صادر شد. سند مستقل نیست: در مقدمه آمده که بر پایهٔ مادهٔ ۶.۶ و مادهٔ ۲۸ قانون شمارهٔ ۷ سال ۲۰۰۶ دربارهٔ ثبت املاک صادر شده است — همان قانونی که در آن، ثبت در دفتر است که حق را میسازد.
سند بیست سال عمر دارد و نخستین پرسش صادقانه این است که آیا هنوز زنده است. زنده است: راهنمای عملی واسطهگری املاک رِرا در ویرایش دوم، نوامبر ۲۰۲۴، با بخشی با عنوان «UAE Bylaw No. 85 of 2006 regulating the Real Estate Brokers Register in Dubai» آغاز میشود و تمام رویهٔ حرفهای را بر آن بنا میکند.
بدون ثبت در دفتر، واسطهگری ممنوع است
«No Person may engage in Real Estate Brokerage activities in the Emirate unless he is licensed by the Competent Entities and entered in the Register.»
«هیچ شخصی نمیتواند در امارت به فعالیت واسطهگری املاک بپردازد مگر آنکه از سوی نهادهای صلاحیتدار پروانه گرفته و در دفتر ثبت شده باشد.» — Bylaw No. (85) of 2006، مادهٔ ۳
دو شرط که با هم جمع میشوند: پروانهٔ نهادهای صلاحیتدار و ثبت در دفتر مشاوران که اداره آن را نگه میدارد (مادهٔ ۴). یکی بدون دیگری کافی نیست.
مادهٔ ۵ مشاوران را به دو دسته تقسیم میکند. دستهٔ B کسانیاند که با پروانهٔ نهادهای صلاحیتدار فعالیت میکنند؛ این حالت عادی است. دستهٔ A اشخاص باتجربهایاند که در فهرست جداگانهای ثبت و از سوی رئیس تأیید شدهاند اما پروانهٔ نهادهای صلاحیتدار را ندارند؛ اینان از الزامات ثبت معافاند. اینکه امروز چه کسانی در دستهٔ A جای میگیرند و آیا آن فهرست نگهداری میشود، از متن مقرره برنمیآید — پرسش از اداره است.
آنچه کسی پیش از مشاور شدن از سر میگذراند
مادهٔ ۶ هشت قلم را برای درخواست دستهٔ B برمیشمارد و هیچکدام تشریفاتی نیست:
۱. پروانهٔ تجاری معتبر از نهادهای صلاحیتدار؛ ۲. گواهی عضویت در اتاق بازرگانی و صنعت دبی؛ ۳. تصویر گذرنامهٔ متقاضی (برای مؤسسات فردی یا شرکتها)؛ ۴. رونوشت برابر اصل سند مالکیت دفتر واسطهگری یا قرارداد اجاره؛ ۵. گواهی حسن سلوک و شهرت برای مالک مؤسسه و مدیران عامل؛ ۶. تأیید اینکه هیچیک از مدیران یا اشخاص مجاز به ادارهٔ شرکت ورشکسته اعلام نشده و به جرمی مؤثر بر شرافت یا امانتداری محکوم نشده است؛ ۷. گواهی گذراندن دورههای آموزشی املاک در برنامههای صدور گواهینامهٔ مورد تأیید اداره؛ ۸. گواهی قبولی در آزمون واسطهگری املاک که اداره تهیه میکند.
سپس مهلتها: بخش مربوط میتواند ظرف هفت روز مدارک تکمیلی بخواهد (مادهٔ ۷) و باید ظرف هفت روز کاری از تاریخ ارائهٔ درخواست یا تکمیل مدارک، پرونده را به کمیته ارجاع دهد (مادهٔ ۹). کمیته میپذیرد یا رد میکند و رد درخواست باید مدلّل باشد (مادهٔ ۱۰)؛ پس از رد، ظرف چهارده روز و با رفع همهٔ ایرادها میتوان دوباره درخواست داد (مادهٔ ۱۱).
شمارهٔ مشاور باید در مکاتبات او بیاید
این عملیترین قاعدهٔ تمام مقرره برای مشتری است:
«The Division will issue a Real Estate Broker card to applicant bearing his name, address, and registration number in the Register. The name and registration number entered in the Register must appear in all correspondence and reports issued by the Real Estate Broker.»
«بخش مربوط برای متقاضی کارت مشاور املاک با نام، نشانی و شمارهٔ ثبت او صادر میکند. نام و شمارهٔ ثبتشده در دفتر باید در همهٔ مکاتبات و گزارشهای صادره از سوی مشاور درج شود.» — Bylaw No. (85) of 2006، مادهٔ ۱۲
پس نامهای بدون نام و شماره، انحراف از قاعده است نه انتخاب سبک. خود شماره را میتوان از خدمات عمومی اداره راستیآزمایی کرد — چگونگی آن در مطلب ما دربارهٔ «تراخیصی» آمده است.
ثبت دائمی نیست: مادهٔ ۱۳ تمدید سالانه را الزامی میکند و درخواست باید دستکم سی روز پیش از انقضای گواهی ثبت ارائه شود.
تکالیفی که آسانتر از همه در مکاتبات خود قابل بررسیاند
فصل سوم دربارهٔ رفتار است. چند قاعده از آن به کار هر کسی میآید که هماکنون در میانهٔ معامله است.
مشاور باید دفتر معاملات خود را نگه دارد، اسناد را حفظ کند و بنا به درخواست طرفین، رونوشت برابر اصل به آنان بدهد. در فروش پیش از ساخت یا فروش بر پایهٔ نمونه، باید آن نقشه یا نمونه را تا پایان معامله نگه دارد (مادهٔ ۱۵).
افشا دوسویه است. به موکل: همهٔ جزئیات مذاکره، مراحل فرایند و هر چیزی که تصمیم درست را ممکن کند؛ به طرف دیگر قرارداد: همهٔ امور اساسی مربوط به موضوع توافق که برای پرهیز از ابهام لازم است (مادهٔ ۱۷). مادهٔ ۱۹ این را تشدید میکند: حتی اگر تنها یک طرف را نمایندگی کند، باید جزئیات و شرایطی را که میداند صادقانه افشا کند و مسئول هر تقلب یا اشتباه خویش است.
تسهیل هر معاملهای که قوانین یا مقررات جاری را نقض کند ممنوع است (مادهٔ ۱۸).
مشاور نمیتواند خود طرف دوم قرارداد میانجیگریشده باشد مگر با اجازهٔ یکی از طرفین — و در آن صورت حقالزحمهٔ او ساقط میشود (مادهٔ ۲۰). قاعده فنی به نظر میرسد اما همان است که واسطه را از معاملهگر جدا میکند.
پول و اوراق نزد او امانت است: هر مبلغ، اوراق بهادار، اوراق قرضه یا شیء دیگری که یکی از طرفین برای نگهداری یا تحویل به طرف دیگر به او میسپارد، او را امین آن میکند؛ باید بر پایهٔ توافق تحویل دهد و تابع قواعد امانت است (مادهٔ ۲۱).
مسئولیت زیان از تقلب، فریب و نقض قواعد مقرره یا منشور اخلاق حرفهای برمیخیزد (مادهٔ ۲۲). آن منشور را کمیته با مشورت مشاوران واجد صلاحیت و باتجربه تهیه میکند (مادهٔ ۱۴).
و قاعدهای که بهتنهایی ارزش خواندن کل فصل را دارد:
«A Real Estate Broker will forfeit his right to remuneration or to claim refund of expenses if he breaches his obligations to his client by acting in the interest of the other party or by accepting a promise of a benefit from the other party…»
«مشاور حق خود بر حقالزحمه و مطالبهٔ بازپرداخت هزینهها را از دست میدهد اگر با اقدام به سود طرف دیگر یا پذیرش وعدهٔ منفعت از او، تعهداتش در برابر موکل را نقض کند…» — Bylaw No. (85) of 2006، مادهٔ ۲۳
اگر چند مشاور به کار گرفته شوند، تا وقتی مجاز به اقدام جداگانه نباشند مسئولیت تضامنی دارند (مادهٔ ۲۴)؛ و اگر چند نفر یک مشاور را برای یک معامله به کار گیرند، جز در صورت توافق دیگر، مسئولیتشان تضامنی است (مادهٔ ۲۵).
کمیسیون: آنچه مقرره نمیگوید و آنچه میگوید
اینجا هستهٔ موضوع است.
قرارداد واسطهگری باید کتبی باشد. مادهٔ ۲۶ درج نام طرفین، مشخصات ملک و شرایط واسطهگری را الزامی میکند؛ و قرارداد در ثبت دفتر املاک درج میشود.
درصدی در مقرره نیست. مادهٔ ۲۷: حقالزحمه با توافق تعیین میشود و در نبودِ توافق بر پایهٔ عرف رایج. نه نرخی، نه سقفی، نه فرمولی در مقرره وجود دارد. عدد رایج در بازار را اینجا نمیآوریم: عرف قاعده نیست و در متنی دربارهٔ حقوق، یکی را جای دیگری نمیگذاریم.
لحظهٔ پیدایش حق با دقت نام برده شده است. مادهٔ ۲۸ سه قاعده دارد:
| قاعده | آنچه مادهٔ ۲۸ میگوید |
|---|---|
| مبنا | حقالزحمه تنها در صورتی مستحق است که میان دو طرف قرارداد منعقد شود؛ قرارداد وقتی منعقد شمرده میشود که همهٔ طرفها بر همهٔ شرایط پیشبینیشده در قرارداد واسطهگری توافق کنند |
| زمان | حق با امضای قرارداد فروش و ثبت آن نزد اداره پدید میآید، مگر قرارداد واسطهگری خلاف آن را مقرر کرده باشد |
| شرط معلّق | اگر فروش به شرطی توافقشده در قرارداد واسطهگری وابسته باشد، حقالزحمه تنها با تحقق آن شرط مستحق میشود |
سپس چهار وضعیتی که بیش از همه به اختلاف میانجامند:
- قرارداد واسطهگری فسخ میشود. مشاور میتواند حقالزحمه را همانگونه که توافق شده مطالبه کند — مگر آنکه تقلب یا تقصیر سنگین او ثابت شود (مادهٔ ۲۹).
- مذاکرات به جایی نرسید. نه حقالزحمهای و نه بازپرداخت هزینههای انجامشده، مگر قرارداد واسطهگری خلاف آن را مقرر کند (مادهٔ ۳۰).
- چند مشاور برای یک طرف کار کردند و قرارداد منعقد شد. حقالزحمه میان آنان چنان تقسیم میشود که گویی یک مشاور بودهاند، بر پایهٔ شرایط قراردادی که بستهاند (مادهٔ ۳۱).
- یک طرف چند مشاور را جداگانه به کار گرفت و تنها یکی موفق شد. تمام حقالزحمه منحصراً به او میرسد (مادهٔ ۳۲).
و پرداختکننده: طرفی که مشاور را تعیین کرده است. اگر هر دو طرف او را تعیین کنند، هر یک جداگانه مسئول سهم خویش است، حتی اگر توافق کرده باشند که یکی از آنان تمام حقالزحمه را بپردازد (مادهٔ ۳۳).
اختلاف ناشی از قرارداد واسطهگری به کجا میرود
مادهٔ ۳۴ نزد اداره شورایی از چهار نفر بههمراه مشاور حقوقی اداره تشکیل میدهد که صلاحیت رسیدگی به اختلافات قراردادهای واسطهگری را دارد. اما این در، قفلی دارد:
«The Council will not consider real estate brokerage disputes unless the Brokerage Agreement provides for the amicable settlement of disputes by the Department, or unless the disputants agree at a later stage to refer their disputes to the Department.»
«شورا به اختلافات واسطهگری املاک رسیدگی نمیکند مگر آنکه قرارداد واسطهگری حلّوفصل مسالمتآمیز اختلافات از سوی اداره را پیشبینی کرده باشد، یا طرفین بعداً بر ارجاع اختلاف به اداره توافق کنند.» — Bylaw No. (85) of 2006، مادهٔ ۳۵
توافق بر حلّوفصل مسالمتآمیز باید کتبی باشد و موضوع اختلاف در همان سند تعیین شود. یعنی راه رسیدگی سریع در لحظهٔ امضای قرارداد با مشاور گشوده میشود، نه در لحظهٔ نزاع.
آیین کار کوتاه طراحی شده است: درخواست روی فرم مربوط با پیوستها به تعداد طرفهای اختلاف؛ پس از پرداخت هزینه، دبیرخانه به خواندهٔ دعوا ابلاغ میکند و او باید ظرف یک هفته کتباً پاسخ دهد؛ و شورا باید اختلاف را ظرف سی روز از ارجاع پرونده حل کند و تمدید بدون دلیل موجه روا نیست (مادهٔ ۳۸). تصمیمها بر پایهٔ قواعد حقوقی صادر میشوند مگر شورا مجاز به سازش باشد که در آن صورت تنها به قواعد نظم عمومی مقید است (مادهٔ ۳۶).
این دری جداگانه است و نباید با مرکز حلّ اختلافات اجاره یا دادگاه ویژهٔ پروژههای نیمهتمام اشتباه گرفته شود: موضوع اختلاف در آنها چیز دیگری است.
ضمانت اجراها: از تذکر تا فهرست سیاه
مادهٔ ۳۹ به کمیته چهار اقدام میدهد، بدون خدشه به مجازاتهای قوانین قابل اعمال: تذکر؛ اخطار؛ تعلیق فعالیت تا شش ماه؛ درج در فهرست سیاه.
مادهٔ ۴۰ جداگانه به ابطال ثبت میپردازد: در پی نقض منشور اخلاق حرفهای، نقض سنگین قوانین و دستورالعملهای جاری، یا انباشت سه امتیاز منفی. ابطال با تصمیم مدیرکل و بنا بر توصیهٔ کمیته و با ذکر دلایل انجام میشود؛ مشاور میتواند ظرف پانزده روز نزد رئیس اعتراض کند و تصمیم رئیس قطعی است.
مادهٔ ۴۱ پنج حالت سلب عنوان مشاور را برمیشمارد و یکی از آنها بهآسانی از چشم میافتد: تعطیلی فعالیت واسطهگری بیش از دوازده ماه پیاپی بدون دلیلی که برای کمیته پذیرفتنی باشد. بقیه: توقف دائمی با اطلاع به اداره، عدم رعایت هر یک از الزامات مقرره، اثبات اینکه ثبت بر پایهٔ اطلاعات نادرست به دست آمده، و تصمیم ابطال بر پایهٔ مادهٔ ۴۰. بخش مربوط باید تعلیق و ابطال را به نهادهای صلاحیتدار اطلاع دهد (مادهٔ ۴۲).
آنچه رویهٔ ۲۰۲۴ به مقرره افزوده است
راهنمای رِرا در نوامبر ۲۰۲۴ چارچوبی بیستساله را به ابزارهای امروز ترجمه میکند. آنچه برای مشتری مهم است:
- قراردادهای هوشمند A، B و F الزامیاند. قرارداد A توافق بازاریابی ملک میان فروشنده و دفتر واسطهگری است؛ قرارداد B توافق تمایل به خرید میان خریدار و مشاور؛ قرارداد F قرارداد فروش میان فروشنده و خریدار. راهنما این را تکلیف مشاوران به استفاده از قراردادهای هوشمند در بازاریابی و فروش میداند.
- هر آگهی باید شمارهٔ مجوز داشته باشد. دفتر واسطهگری برای هر آگهی یا مادهٔ بازاریابی از سامانهٔ «تراخیصی» مجوز میگیرد و شمارهٔ مجوز باید روی آگهی نمایش داده شود. راهنما چهارده گونه را برمیشمارد — از آگهی روزنامه، پیامک و تبلیغات محیطی تا روزهای بازدید، نمایشگاهها، مراسم رونمایی پروژه و تبلیغ روی خودرو.
- «فهرست سبز» تماس سرد را محدود میکند. خدمتی در اپلیکیشن Dubai REST شمارهٔ تلفن و نشانی رایانامهٔ مالکان ثبتشده را در اختیار مشاور میگذارد. تماس با مالکانی که در فهرست سبز نیستند مجاز نیست؛ با شکایت یا گزارش سرمایهگذار یا مشتری، تخلف صادر و فعالیت تعلیق میشود.
- بازاریابی پروژههای پیش از ساخت سه شرط دارد. پروژه نزد رِرا پروانهدار و ثبتشده باشد؛ حساب امانی داشته باشد و خریداران راهنمایی شوند که تنها به همان حساب واریز کنند؛ و میان سازنده و دفتر واسطهگری قرارداد بازاریابی باشد. چرا حساب امانی جزئیات نیست: مطلب ما دربارهٔ حسابهای امانی؛ و آنچه سازنده پیش از آغاز فروش باید داشته باشد: مطلب شرایط پیشین.
- معاملات فروش از طریق دفاتر امین ثبت نمایندهٔ اداره انجام میشود و قراردادهای الکترونیکی برای ثبت معاملات فروش الزامیاند. شبکهٔ جداگانهای از دفاتر امین خدمات، قراردادهای اجاره و گواهیها را انجام میدهد — همان راهی که ثبت «ایجاری» میپیماید.
- اختلاف قرارداد F را میتوان نخست از راه سازش پی گرفت: درخواست از طریق «تراخیصی» و برگزاری جلسه از سوی ادارهٔ مربوط دربارهٔ نقض تعهد؛ اگر توافقی حاصل نشود، راه دادگاه باقی است.
- کارت مشاور در چهار گام به دست میآید: گرفتن پروانه از مراجع صدور پروانه ← ثبت پروانه در «تراخیصی» ← درخواست کارت از طریق «تراخیصی» ← پس از پرداخت هزینهها کارت الکترونیکی صادر میشود.
- رتبهبندی دفاتر و مشاوران. رِرا دفاتر و مشاوران را بر پایهٔ معیارهای مصوب رتبهبندی میکند؛ راهنما صریحاً به هدفگذاری پنج ستاره یا ردهٔ طلایی فرا میخواند.
راهنما اخلاق حرفهای را در ده بند خلاصه میکند: رفتار منصفانه، احترام در همهٔ رویهها، پاسداشت حریم خصوصی، صداقت و درستکاری، کنترل کیفیت، درستی و امانت، تعهد به جامعه، رعایت منافع طرفین قرارداد، نگهداری همهٔ اسناد و احترام به مقررات و رویههای ادارهٔ اراضی و املاک دبی.
آنچه اینجا ادعا نمیکنیم
- میزان کمیسیون مشاور. مقرره آن را تعیین نمیکند (مادهٔ ۲۷) و به توافق طرفین و در نبودِ آن به عرف رایج ارجاع میدهد. ارقام بازار را از منابع ثانوی نمیآوریم: این یعنی نشاندن عرف در جای قاعده.
- مبالغ هزینهها و جریمهها. مادهٔ ۴۵ هزینهٔ خدمات را به تصمیم جداگانهٔ رئیس اداره وا میگذارد؛ اسناد تعرفه را نخواندهایم و هیچ مبلغی از این دست اینجا نیامده است.
- اعداد نمونههای آزمون در راهنما. بخش فرمها تمرینهای آموزشی دارد؛ نرخ شارژ خدمات در آنها فرض مسئله است نه ارزش بازار. افزون بر این، در نسخهٔ در دسترس ما نمونهٔ بخش «Laws and Legislation» دربارهٔ درصد ضبط هنگام فسخ فروش پیش از ساخت میپرسد، حال آنکه گامهای حل به مساحت زمین میپردازند و سطر پایانی با محاسبهٔ خودش همخوان نیست. از این رو هیچ عددی از آن نمونهها منتشر نمیکنیم.
- مقابلهٔ مادهبهماده با اصلاحات بعدی. متن را از مجموعهٔ رسمی اداره نقل میکنیم؛ راهنمای نوامبر ۲۰۲۴ مقررهٔ شمارهٔ ۸۵ سال ۲۰۰۶ را چارچوب جاری مینامد، اما ما تکتک مواد را با اصلاحات بعدی نسنجیدهایم. نسخهٔ لازمالاجرا را باید نزد منبع دید.
- محتوای منشور اخلاق حرفهای و بخشنامهها. مقرره به منشوری ارجاع میدهد که کمیته تهیه میکند (مادهٔ ۱۴) و راهنما به بخش بخشنامهها؛ هیچیک را نقل نمیکنیم.
- ترکیب و شیوهٔ کار کمیتهٔ دائمی واسطهگری املاک فراتر از آنچه خود مقرره میگوید.
منابع
- Dubai Real Estate Legislation — مجموعهٔ ادارهٔ اراضی و املاک دبی، بخش «Bylaw No. (85) of 2006 Regulating the Real Estate Brokers Register in the Emirate of Dubai»: صدور مقرره از سوی رئیس اداره در ۳۰ مهٔ ۲۰۰۶ بر پایهٔ مادهٔ ۶.۶ و مادهٔ ۲۸ قانون شمارهٔ ۷ سال ۲۰۰۶؛ ممنوعیت فعالیت بدون پروانه و ثبت (مادهٔ ۳)؛ نگهداری دفتر نزد اداره (مادهٔ ۴)؛ دستههای A و B (مادهٔ ۵)؛ هشت قلم درخواست از جمله آزمون اداره و گواهی حسن سلوک (مادهٔ ۶)؛ مهلتهای بررسی و رد مدلّل (مواد ۷، ۹، ۱۰، ۱۱)؛ کارت مشاور و الزام درج نام و شماره در مکاتبات و گزارشها (مادهٔ ۱۲)؛ تمدید سالانه سی روز پیشتر (مادهٔ ۱۳)؛ منشور اخلاق حرفهای (مادهٔ ۱۴)؛ دفتر معاملات و نگهداری نقشه یا نمونه تا پایان معامله (مادهٔ ۱۵)؛ افشا به هر دو طرف (مادهٔ ۱۷)؛ ممنوعیت تسهیل معاملات خلاف قانون (مادهٔ ۱۸)؛ مسئولیت تقلب و اشتباه (مادهٔ ۱۹)؛ ممنوعیت طرف دوم بودن و سقوط حقالزحمه در صورت اجازه (مادهٔ ۲۰)؛ قواعد امانت بر وجوه و اوراق دریافتی (مادهٔ ۲۱)؛ مسئولیت زیان (مادهٔ ۲۲)؛ سقوط حقالزحمه در صورت اقدام به سود طرف دیگر (مادهٔ ۲۳)؛ تضامن چند مشاور و چند موکل (مواد ۲۴، ۲۵)؛ الزام کتبی بودن قرارداد واسطهگری (مادهٔ ۲۶)؛ تعیین حقالزحمه با توافق و در نبود آن با عرف رایج (مادهٔ ۲۷)؛ مبنا، زمان و شرط معلّق حق (مادهٔ ۲۸)؛ فسخ، مذاکرهٔ بینتیجه، چند مشاور برای یک طرف و بهکارگیری جداگانه (مواد ۲۹–۳۲)؛ پرداختکننده هنگام تعیین از سوی هر دو طرف (مادهٔ ۳۳)؛ شورای چهارنفره و مشاور حقوقی (مادهٔ ۳۴)؛ شرط توافق کتبی بر سازش (مادهٔ ۳۵)؛ آیین کار و مهلت سیروزه (مواد ۳۶، ۳۸)؛ چهار اقدام کمیته از جمله تعلیق تا شش ماه و فهرست سیاه (مادهٔ ۳۹)؛ ابطال ثبت با سه امتیاز منفی و اعتراض پانزدهروزه نزد رئیس (مادهٔ ۴۰)؛ پنج حالت سلب عنوان از جمله وقفهٔ بیش از دوازده ماه (مادهٔ ۴۱)؛ اطلاع به نهادهای صلاحیتدار (مادهٔ ۴۲)؛ مهلت انتقالی ششماهه با امکان تمدید سهماهه (مادهٔ ۴۳)؛ هزینهها با تصمیم رئیس (مادهٔ ۴۵)؛ لازمالاجرا شدن از روز امضا (مادهٔ ۴۷).
- Real Estate Brokerage Practice Guide، ویرایش دوم، نوامبر ۲۰۲۴ — مؤسسهٔ تنظیم مقررات املاک، ادارهٔ صدور پروانه و توانمندسازی املاک، سند DLD/RERA/RL/LP/Manual/No.6/Vr.2: بخش مربوط به مقررهٔ شمارهٔ ۸۵ سال ۲۰۰۶ بهعنوان چارچوب؛ ده بند اخلاق حرفهای؛ قراردادهای هوشمند A، B و F؛ سامانههای «تراخیصی» و Dubai REST؛ مجوزهای تبلیغات و الزام نمایش شمارهٔ مجوز و چهارده گونه تبلیغ؛ فهرست سبز و ممنوعیت تماس بیرون از آن؛ رتبهبندی دفاتر و مشاوران؛ سه شرط بازاریابی پروژههای پیش از ساخت؛ سازش قرارداد F از طریق «تراخیصی»؛ دفاتر امین ثبت و امین خدمات و الزام قراردادهای الکترونیکی؛ چهار گام کارت مشاور؛ برنامهٔ مشاور املاک دبی.
